Opowiadania
Agnieszka Kumor
Po polsku :
Próba chóru
Powolne ciemnienie malowideł
Szkice z pamięci
Rozmyślania śpiewaka solisty w czasie pandemii
Kopia z natury
Na głębię
Jak piołun
Klincz
Piętno
Wir
Libera nos
Effatha
Po francusku:
La remplaçante (Ta druga), Tekst niewydany
Le retour (Powrót)
Johann Pétrus, Tekst niewydany
Rok 1912, w małym miasteczku na rubieżach Cesarstwa Rosyjskiego, Historia przez duże H brutalnie wkracza w życie polskiej, żydowskiej i białoruskiej społeczności. Wracając z próby chóru, młoda Helena wpada na dwóch carskich żandarmów. Z opresji ratuje ją białoruski chłopak. Rok 1944, córka Heleny, Ludka, dowiaduje się, że jej rodzina cudem uniknęła rozstrzelania przez bandytów, którzy sieją terror wśród miejscowej ludności. Rok 1946, pasjonująca się teatrem Ludka wyjeżdża na studia do Warszawy.
Jules jest znawcą dawnego malarstwa. Od kiedy rozstał się z żoną, Japonką, aukcjonariusz mieszka sam z synem w Tour, gdzie założył dom aukcyjny La Trinité. Pewnego piątkowego wieczora dzwoni do niego klientka, prosząc o wycenienie obrazu, który jest w jej rodzinie od pokoleń. Po przybyciu na miejsce Jules odkrywa zapomniane arcydzieło Pietera Brueghela Młodszego. Podziwiając w milczeniu starego mistrza, zaczyna rozumieć, że przez te wszystkie lata spędzone u boku żony był jedynie obserwatorem własnego życia.
Lipiec, początek lat 2000, Sankt Petersburg. Stary ilustrator książek Mikołaj Aleksandrowicz T. postanawia iść rozmówić się z siostrzeńcem, utalentowanym aktorem, nałogowym alkoholikiem. Skwar leje się z nieba. Po drodze starzec wspomina swoje życie: stalinowski terror, partię komunistyczną, do której nigdy nie wstąpił, oblężenie Leningradu, optymizm pierestrojki, swoje drugie małżeństwo z Francuzką, artystką jak on... Problem w tym, że jego siostrzeniec nie żyje od dziesięciu lat. Spotkanie z nieznajomym w parku uświadamia artyście tragiczną pomyłkę...
Samotny śpiewak odkrywa w sobie zamiłowanie do liryki. Jego nocny śpiew przyciąga pobratymców. Ludzie pochowali się w mieszkaniach, miasto wygląda na wymarłe. A bohater przeżywa emocjonujące chwile. Słucha muzyki Bacha dochodzącej z otwartego okna. Zakochuje się z wzajemnością. Niestety Ziemia wraca na swoją orbitę, a rozpierająca dech w piersiach bohatera wolność zamienia się w koszmar.
Mayeken Ampe pracuje jako praczka w Antwerpii. Z biegiem lat zyskała pokaźne grono klientek i solidną reputację, ale marzy o założeniu własnej firmy. Trudne zadanie gdy jest się młodą kobietą, niezamężną w siedemnastowiecznych Niderlandach Południowych. Interesy prowadzą ją do domu Pietera Brueghela Młodszego. Mistrz kopiuje tuzinami dzieła swego ojca. Ale spotkanie z Mayeken odmieni jego życie.
Podczas gdy jego szesnastoletni brat Antoni odsiaduje karę więzienia za próbę wysadzenia w powietrze pomnika ku czci Armii Czerwonej, młody Kamil wyrusza, aby go odwiedzić. Jest Boże Narodzenie i tego dnia nikt nie powinien być sam, nalega ojciec. Kamil przyjeżdża do kopalni węgla, gdzie brat pracuje wśród innych więźniów politycznych. To obóz pracy, miejsce, którego nie ma na żadnej mapie. Inicjacyjna podróż do wnętrza systemu więziennictwa w komunistycznej Polsce lat pięćdziesiątych.
Zapach włosów ukochanej kobiety nie opuszcza Fiodora. Syn „wroga ludu” wcielony do Armii Czerwonej, Fiodor ucieka z niemieckiej niewoli i dołącza do polskich partyzantów. Nowi koledzy z oddziału są nieufni. Jest rok 1941, Podlasie. Po niemieckiej okupacji nastała sowiecka. Chaos, zniszczenie i śmierć wniknęły w dusze i umysły ludzi.
Dotyk klingi japońskiego miecza na szyi jeńca i jego ostatnie słowa prześladują mistrza kendo sądzonego po wojnie za zbrodnie wojenne. Angielski inżynier mieszkający w Paryżu wspomina masakrę amerykańskich pilotów w obozie jenieckim tuż po ogłoszeniu kapitulacji Japonii. Jego żona, polska nauczycielka, niemogąca wrócić do rodzinnego kraju, pomaga mężowi stawić czoło demonom przeszłości.
Smak grzanego piwa w Grand Café towarzyszy Henrikowi Ibsenowi zmagającemu się z zakończeniem swej najnowszej sztuki. Nie ułatwia mu zadania niespodziewana wizyta porannego gościa. Intruz podaje się za nieślubnego syna pisarza, który sądził, że na zawsze wymazał ze swej biografii wstydliwe piętno młodości
„Szósty zmysł” kojarzy się z przeczuciem, które pomaga stawić czoło traumatycznym wypadkom. Ale bywa, że jest to świadectwo. Wspomnienie tamtego ułamka sekundy, w którym żołnierz SS wyciągnął kilkunastoletnią sanitariuszkę z ulicznej egzekucji. Dlaczego ja? pyta starzejąca się kobieta w epoce późnego komunizmu w Polsce lat osiemdziesiątych, wspominając ocalenie z Powstania Warszawskiego.
Z trudem znosząc samotność, ksiądz mieszkający na południu Francji marzy o dołączeniu do miejscowego establishmentu. Zbiórka pieniędzy na remont wieży kościelnej otwiera mu drzwi do arystokratycznych pałaców. Ceną za poparcie wpływowych osobistości jest wejście w szeregi masonerii. Kaleka chłopka z trojgiem dzieci podważa wiarę ambitnego księdza opowieścią o cudownym uzdrowieniu.
Francuski reporter porwany wraz z syryjskim kierowcą w Iraku ogarniętym wojną z terroryzmem. Islamscy porywacze próbują złamać więźniów. Dziennikarz czepia się codziennej rutyny w oczekiwaniu na zapłacenie okupu. Kiedy nadchodzi moment uwolnienia, mężczyzna traci chwilowo słuch. Powrót do Paryża jest dla niego zderzeniem ze starą rzeczywistością.
Na pogrzebie celebryty stary aktor teatralny patrzy z niechęcią na rozległy warszawski cmentarz komunalny. Tęskni do zmarłej żony, a ceremonia, jak na jego gust, dłuży się niemiłosiernie. Dla zabicia czasu aktor wspomina epizody ze swojego życia, trudne relacje z macochą. W dzieciństwie pragnął, aby ta kobieta zastąpiła mu matkę. Pierwsza żona jego ojca, nauczycielka i działaczka podziemia, zginęła w nazistowskim obozie koncentracyjnym w Auschwitz. Stary aktor usprawiedliwia po latach macochę, która nie umiała stanąć na wysokości zadania.
Samotny śpiewak odkrywa w sobie zamiłowanie do liryki. Jego nocny śpiew przyciąga pobratymców. Ludzie pochowali się w mieszkaniach, miasto wygląda na wymarłe. A bohater przeżywa emocjonujące chwile. Słucha muzyki Bacha dochodzącej z otwartego okna. Zakochuje się z wzajemnością. Niestety Ziemia wraca na swoją orbitę, a rozpierająca dech w piersiach bohatera wolność zamienia się w koszmar (polski przekład ukazał się drukiem pod tytułem : Rozmyślania śpiewaka solisty w czasie pandemii).
Mężczyzna około sześćdziesiątki, wyglądający na starszego, siedzi na ławce. Obok niego puszka taniego piwa Stella Artois. Czarny pies nieokreślonej rasy, trzymany na sznurku, śpi na ziemi. Mężczyzna zatrzymuje przechodzącą kobietę i opowiada jej o swoim życiu. Walczył w Legii Cudzoziemskiej w operacjach wojskowych w Afryce. W czasie jednej z akcji w wyniku błędu przełożonego stracił człowieka. Nazajutrz wszedł do stołówki wojskowej i strzelił do oficera. Jego życie legło w gruzach.